دسـتاوردهای ” شـرکت گل نـقش توس ” در سـال 96
دسامبر 20, 2018

آشنایی با بیونیک دیزاین ( Bionic Design )

  واژه ی بیونیک از دو لغت لاتین Bio+nic  تشکیل یافته است که در آن Bio ماخذی از زبان یونانی به معنای “زیست” و “حیات” است و حروف  ic پسوند شبیه ساز هستند به معنی “مثل” و “مانند”. اگرچه لغات iomimicry ,Biomimetics ,Biognosis و Biomechanic نیز در زمینه ی ارتباط طبیعت با دانش بشری هستند لیکن واژه بیونیک بیشتر گویای ارتباط بین طبیعت و طراحی محصول است.

بیونیک عبارت است از هنر به کار گرفتن دانش سیستم های زنده برای حل مسائل فنی.

بیونیک فرآیند طراحی و مهندسی نوین براساس سامانه های موجود در طبیعت است. اساسا پیوند میان سیستمهای طبیعی و ساختارهای مصنوعی ساخته دست بشر به این دلیل دارای اهمیت است که پویایی موجود در طبیعت لزوما سامانه های آنرا به سوی بهینه سازی و اثرگذاری بیشتر پیش می برد..

از نمونه های شناخته شده ی استفاده از این علم، می توان به طراحی بدنه ی قایقها و کشتیها براساس فرم و جنس بدن دلفینها، طراحی هواپیماهای مسافربری آیرودینامیک براساس ساختار بدن پرندگان و… اشاره نمود.

به موازات بیونیک، بیومیمیکس را می توان نام برد که به معنای تقلید از طبیعت است و درآن بیشتر به استفاده از مکانیزمهای رایج در طبیعت در ساختارهای محصولات تاکید شده است. واژه بیو میمیکرای(یا بیو میمیکس) نخستین بار در سال 1950 توسط اتو شمیت و جک استیل در حین فعالیت بروی یک پروژه ی هوانوردی در پایگاه هوایی رایت-پترسون در ایالات متحده امریکا ابداع و برای علم سیستمهایی که شالوده ی آنها سیستمهای زنده است یا دارای خصوصیات سیستمهای زنده هستند یا به سیستمهای زنده می‌مانند مورد استفاده قرار گرفت.

دلیل دیگری که اهمیت استفاده از علم بیونیک را گوشزد می کند نظام سعی و خطا در دانش بشر و عاری بودن طبیعت از خطاهای موجود در آن است و در مرحله ی بعد نیاز بشر به ارتباط مستمر با طبیعت نظام محصولات ساخته ی دست وی را بیش از پیش به سوی نظامهای طبیعی و سازگار با آن سوق می دهد.

بشر از ابتدا برای ساختن مکانها و وسایل خود از طبیعت الهام می گرفته است. به عنوان مثال لئوناردو داووینچی با ایده گرفتن از ساختار بدن خفاش ماشین پرنده طراحی کرد. بعدها در نمایشگاه مونترال کانادا، فرای اتو، برای ساخت سازه‌اش از تار عنکبوت ایده گرفت.

در حقیقت می توان نیاز بشر به پیروی از طبیعت را برای حل مشکلات طراحی محصولاتش یک نیاز واقعی و اجتناب ناپذیر دانست.

علم بیونیک صرفا به تقلید از ساختارهای بیولوژیک طبیعت نمی پردازد بلکه کاربرد مکانیزمها به عنوان ابزار، بیشتر مورد توجه آن است. این علم  شاخه ای از علوم است که سیستم هایی را که جانوران و گیاهان طی میلیون ها سال توسعه می داده اند، مطالعه و استخراج می نماید و از آنها برای تولید ماشینها و موادی با خصوصیاتی انقلابی استفاده می نماید. در واقع بیونیک هماهنگ کننده ی استعدادها و لطافت طرح های طبیعت با بشر است که با الهام از خواص مفید مواد طبیعی ساخته شده اند.

امروز هر جا سخن از تکنولوژی به میان می آید، انواع ماشین ها، کامپیوتر ها، ساختمانهای بزرگ، وسایل ارتباط جمعی و دیگر ابزار و آلات موجود در صنایع و نقش موثر آنها در اقتصاد و فرهنگ جامعه، در انسان تصویر می شود. طبیعی است که این وسایل همان دستاورد های تکنولوژی است که پاسخگوی نیازهای اساسی برای انسان معاصر می باشند، اما چنانچه به مسیر تکنولوژی بنگریم، کم و بیش به منشا برخی پدیده ها پی می بریم، به اینکه هر پدیده ی صنعتی و یا ساختمانی از کدام الگوی زنده الهام گرفته است. شاید در آن صورت تکنولوژی جلوتر از زمان گام بردارد  بنابر این لازم است ارتباطی اصولی، منطقی و علمی بین سیستم های ماشینی و سیستم های زنده پدیدار شود.

سالهاست که محققان در پی یافتن چنین ارتباطی هستند تا از طریق آن چگونگی شکل گرفتن سیستمهای مختلف زندگی را ارزیابی کنند. این محققان با تلفیق دو واژه ی بیولوژی و تکنیک علم بیونیک را بنا نهادند و در نهایت بیونیک  دانشی است که مسایل فنی را از راه های زیستی حل می کند، در این دانش تحقیق فقط به یک رشته ی علمی محدود نمی شود. اگر چه خود بیونیک هنوز به عنوان یک علم نو پا است، اما فعالیت بیونیکدانان را می توان در حوزه ی علوم کاربردی مطرح کرد که همچون رابطی پدیده های گوناگون را با الگو های زنده مقایسه می کنند و به عبارتی برای هر پدیده ای الگوی زنده می یابند.

 

طراحی بر اساس طبیعت ماندگار و جاودانه است، تازگی دارد و محدود به زمان نمی شود…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *